Shih Tzu – charakterystyka rasy, pielęgnacja, usposobienie

Shih tzu to rasa psa do towarzystwa o niezależnym, lecz przyjacielskim usposobieniu, która wymaga codziennej pielęgnacji długiej sierści i regularnej kontroli oczu. Dorosły pies osiąga masę od 4,5 do 7,5 kg i wysokość 23–27 cm. Zapraszamy do lektury artykułu, w którym szczegółowo omawiamy charakterystykę, zdrowie oraz zasady opieki nad tą rasą.

Jak wygląda shih tzu i skąd pochodzi?

Shih tzu, nazywany też szi-cu lub shi tsu, to rasa o starożytnym rodowodzie, której początki sięgają Tybetu. Przez wieki psy te pełniły funkcję towarzyszy na dworach chińskich cesarzy. Do Europy trafiły jako podarunek dopiero w latach trzydziestych XX wieku, a konkretnie do Wielkiej Brytanii. Choć istniała teoria o powstaniu rasy ze skrzyżowania pekińczyka z lhasa apso, analizy DNA potwierdzają, że jest ona znacznie starsza. Sama nazwa w języku chińskim oznacza „lwi pies”, co wiąże się z legendą o towarzyszeniu Buddzie podczas wędrówki.

W klasyfikacji Międzynarodowej Federacji Kynologicznej rasa znajduje się w Grupie IX, Sekcji 5, obejmującej psy tybetańskie. Inne organizacje, takie jak AKC, ANKC czy nowozelandzki NZKC, umieszczają ją w grupach psów ozdobnych i niepracujących. Charakterystyczny typ jamnikowaty podkreśla proporcje ciała psa.

Czym wyróżnia się budowa i wygląd shih tzu?

Sylwetka psa jest harmonijna, a całe ciało emanuje dumą i elegancją. Ogon jest porośnięty długim, gęstym włosem, osadzony i noszony wysoko, co dodaje zwierzęciu dostojnego wyrazu. Proporcjonalnie długa szyja jest wygięta w delikatny łuk i noszona wysoko. Kluczowym elementem wizerunku jest jednak głowa.

Głowa i kufa

Głowa jest wyrazista, okrągła i szeroka, z bardzo mocno zaznaczonym stopem. Kufa jest płaska, krótka i graniasta, pozbawiona zmarszczek. Włos na kufie rośnie w górę, co tworzy efekt przypominający chryzantemę. Wzorzec rasy dopuszcza zgryz cęgowy lub lekki przodozgryz. Nos powinien być czarny, a u osobników o umaszczeniu wątrobianym dopuszcza się odcień ciemno wątrobiany. Jego grzbiet znajduje się na linii dolnej powieki lub nieco poniżej, a szeroko rozwarte nozdrza zapewniają prawidłowy przepływ powietrza.

Oczy i uszy

Duże, ciemne i okrągłe oczy są osadzone szeroko, ale nie mogą być wyłupiaste. U psów o maści wątrobianej akceptowany jest jaśniejszy odcień tęczówki. Uszy są długie, wiszące i bogato pokryte włosem, osadzone szeroko po bokach głowy. Taka budowa ma nie tylko walor estetyczny, ale także praktyczny – chroni wrażliwe struktury wewnętrzne ucha przed nadmiernym wychłodzeniem czy zabrudzeniem.

Szata i umaszczenie

Włos shih tzu jest długi i miękki, po wyczesaniu niezwykle łatwy do usunięcia z grzebienia. Szata występuje w szerokiej palecie kolorystycznej: od bieli, przez beże, aż po odcienie czarne i trójbarwne. Intensywność i układ znaczeń potrafią się znacząco różnić, co sprawia, że każdy osobnik jest niepowtarzalny pod względem wizualnym.

Jak pielęgnować sierść, oczy i uszy shih tzu?

Pielęgnacja włosa shih tzu to codzienny rytuał, który zapobiega tworzeniu się kołtunów. Psia fryzura wymaga nie tylko systematyczności, ale i odpowiedniego sprzętu – dość twardej szczotki, która uniesie włos od nasady. W przypadku długiej sierści nieocenione są regularne wizyty u psiego fryzjera, zwłaszcza w okolicach oczu, gdzie włosy można związywać w kitkę, by nie podrażniały gałek ocznych. Pełną kąpiel najlepiej zaplanować co trzy do czterech tygodni, używając delikatnych szamponów przeznaczonych dla długowłosych ras. Po kąpieli sierść staje się miękka i lśniąca.

Codzienne przemywanie oczu to nie sugestia, a wymóg. W przeciwnym razie zacieki i wydzielina mogą stać się źródłem stanów zapalnych. Możesz używać specjalistycznych płynów dla psów, dostępnych u lekarza weterynarii. Stanowią one łagodną alternatywę dla preparatów przeznaczonych dla ludzi.

Pielęgnacji wymagają również uszy. Ich konstrukcja sprzyja gromadzeniu się wilgoci i woskowiny. W ramach profilaktyki sprawdzaj małżowiny co najmniej raz w tygodniu. Nadmiar włosów w kanale słuchowym wyrywaj delikatnie palcami, jeśli sprawia ci to trudność, poproś o pomoc weterynarza. Nie stosuj patyczków kosmetycznych, by nie uszkodzić błony bębenkowej.

Na jakie choroby jest podatny shih tzu?

Ze względu na charakterystyczną anatomię czaszki shih tzu boryka się z problemami okulistycznymi i oddechowymi. Gałki oczne są wyjątkowo narażone na urazy mechaniczne. Jednym z najpoważniejszych stanów jest entropium, czyli podwinięcie brzegu powiek, które powoduje drażnienie rogówki przez rzęsy. Wrodzona wada wymaga interwencji chirurgicznej. Wypadanie gałki ocznej to kolejny nagły przypadek, który może nastąpić nawet przy gwałtownym wstrząsie lub szarpnięciu smyczy. Rogówka wymaga wówczas bezzwłocznego zabezpieczenia przez chirurga.

W obrębie układu oddechowego często diagnozuje się zwężenie nozdrzy. U szczeniąt objawia się ono piszczeniem i trudnościami z ssaniem, co może wymagać karmienia sondą. Nos stopniowo nabiera prawidłowego kształtu po kilku miesiącach, ale utrudnione oddychanie pozostaje cechą na całe życie. Krótka kufa zwiększa też podatność na udar cieplny, ponieważ pies nie jest w stanie efektywnie chłodzić się poprzez dyszenie.

W tabeli poniżej znajduje się zestawienie innych schorzeń, na które rasa jest szczególnie podatna, wraz z typowymi objawami.

Jakie usposobienie ma shih tzu i czego wymaga od opiekuna?

Charakter rasy to połączenie niezależności z towarzyskością. Shih tzu nie ma skłonności do włóczęgostwa, więc możesz spać spokojnie – nie będzie szukał okazji do ucieczki. Zaakceptuje zarówno obecność małych dzieci, jak i seniorów. Potrafi dostosować własne tempo aktywności do trybu całej rodziny. Jeśli domownicy lubią długie spacery, on chętnie weźmie w nich udział. Gdy preferują spokojne wieczory, shih tzu z zadowoleniem się położy obok.

Pies ten lubi spać. To rasa, która rzadko demoluje przedmioty z nudów, gdy zostaje sama, ale potrzebuje bliskości właściciela. Stale dąży do fizycznego kontaktu – często podąża za opiekunem z pokoju do pokoju. Mimo łagodnej natury może być też czujny i odważny. Warto od szczenięcia uczyć go poprawnego reagowania na gości oraz kontrolować niechęć do obcych dźwięków, bo skłonność do oszczekiwania nie jest mu obca. Rozwiązaniem pozostaje socjalizacja od pierwszych tygodni życia.

Żywienie a problemy behawioralne

Niecierpliwość w trakcie nauki nowych komend czy sztuczek jest normalną cechą shih tzu. Bywa też łakomczuchem. Przekąska potrafi zdziałać cuda, ale tu pojawia się pułapka. Źle zbilansowany przysmak obciąży wrażliwy układ pokarmowy, prowadząc do śluzowych stolców i rozdrażnienia. Dlatego z jednej strony pies będzie zmotywowany do pracy, a z drugiej – jego organizm nie ulegnie przeciążeniu.

Shih tzu jest psem niezależnym, towarzyskim i wesołym. Nie przejawia skłonności do włóczęgostwa – jego charakter dostosowuje się do trybu życia rodziny.

Jak karmić szczenię i dorosłego shih tzu?

Karmienie szczenięcia rasy shih tzu wymaga żelaznej konsekwencji. Między trzecim a szóstym miesiącem życia dzienną dawkę pożywienia dziel na cztery porcje. Nie pozostawiaj suchego granulatu w misce na cały dzień – stały dostęp do wody w zupełności wystarczy. Dzięki temu zachowasz kontrolę nad tym, ile faktycznie zjada pupil. Gdy szczenię nie opróżni miski w ciągu kwadransa, zabieraj ją bez ceregieli.

Wrażliwy układ pokarmowy shih tzu nie znosi częstych zmian i nadmiaru dodatków. Cytrusy, takie jak mandarynki, są kategorycznie niezalecane. Ich spożycie kończy się często śluzem w stolcu i wymiotami spienioną śliną. Jeśli pupil źle reaguje na ser, odstaw go natychmiast na trzy tygodnie i obserwuj konsystencję odchodów. Dopiero po tym czasie możesz spróbować powrócić do niewielkich ilości nabiału, nie częściej niż dwa–trzy razy w tygodniu.

Przy wyborze gotowej karmy formuła hipoalergiczna będzie bezpiecznym wyborem, ponieważ dieta bezzbożowa odciąża przewód pokarmowy i minimalizuje ryzyko alergii. Dorosły pies o docelowej masie 5 kg potrzebuje około 80–100 gramów suchej karmy dziennie, ale dokładną porcję wyliczaj zawsze na podstawie tabeli dawek producenta. Podawanie dodatków typu tuńczyk czy oliwa jest zbyt inwazyjne dla szczenięcia – układowi pokarmowemu najlepiej służy dieta prosta i możliwie niezmienna.