Kot abisyński – charakterystyka, pielęgnacja, usposobienie

Kot abisyński to rasa łącząca niezwykłą energię, inteligencję i towarzyskość – charakterystyczny ticking na sierści i smukła sylwetka czynią go jednym z najbardziej rozpoznawalnych mruczków. Poznaj bliżej jego usposobienie, potrzeby pielęgnacyjne oraz historię tej niezwykle starej rasy.

Jak wygląda kot abisyński – wzorzec rasy

Abisyńczyki należą do III kategorii FIFe, grupującej koty krótkowłose i somalijskie. Ich ciało jest smukłe, giętkie i sprężyste, a proporcjonalna sylwetka pozwala na wykonywanie wysokich skoków bez widocznego wysiłku. Samice osiągają masę w przedziale od 3 do 5 kg, podczas gdy samce ważą zazwyczaj 4–7 kg. Długość tułowia może sięgać około 60 centymetrów, a całość dopełnia długi, spiczasto zakończony ogon.

Głowa ma klinowaty kształt z zaokrąglonymi konturami, szeroka między uszami, z wyraźnie zaznaczonym czołem. Nos jest czerwony, obwiedziony czarną linią, a broda dobrze rozwinięta – pysk nigdy nie powinien sprawiać wrażenia kanciastego ani nadmiernie zaostrzonego. Oczy mają formę migdałów, są duże, szeroko rozstawione i otoczone ciemnymi obwódkami, a ich barwa waha się od bursztynowej, przez orzechową, po zieloną i żółtą.

Uszy są szerokie u nasady, duże i zakończone delikatnymi pędzelkami, a na ich tylnej stronie rysuje się tak zwany odcisk kciuka, będący charakterystycznym znakiem rasy. Kończyny pozostają szczupłe, o drobnej kości, zakończone małymi owalnymi łapami. Sierść jest krótka, przylegająca do ciała, błyszcząca i sprężysta, a jej struktura zależy od rozłożenia pigmentu w każdym włosie.

Umaszczenie i ticking

Najbardziej rzucającą się w oczy cechą abisyńczyka jest tak zwany ticking, czyli poprzeczne prążkowanie każdego włosa. Odpowiada za niego gen agouti, powodujący nierównomierne rozłożenie pigmentu – na pojedynczym włosie występują naprzemiennie ułożone jaśniejsze i ciemniejsze pasma z zawsze ciemną końcówką. Dzięki temu futro nabiera wyjątkowego, wielowymiarowego odcienia i przypomina nieco sierść dzikich zwierząt.

W standardzie rasy wyróżnia się cztery podstawowe odmiany kolorystyczne. Umaszczenie dzikie (ruddy) to rudobrunatny tułów z czarnym tickingiem i podszerstkiem w odcieniu brzoskwiniowym lub ciemnopomarańczowym. Sorrel charakteryzuje się miedzianorudą podstawą z czekoladowo-brązowym pręgowaniem i różowym nosem. Odmiana niebieska to rozcieńczona wersja dzikiej, z szaroniebieską sierścią i stalowym tickingiem. Beżowo-płowa (fawn) stanowi rozcieńczenie sorrel, z kremową barwą bazową i delikatniejszym wzorem. Wszystkie typy występują również w wersji srebrzystej, gdzie podszerstek przybiera srebrzystobiały odcień.

Jaki charakter ma kot abisyński?

To niezwykle towarzyskie zwierzę, które łatwo nawiązuje więź zarówno z opiekunem, jak i z innymi domownikami. Abisyńczyk obdarza swojego człowieka ogromnym przywiązaniem i potrafi być bardzo wylewny w okazywaniu uczuć – często podąża krok w krok za właścicielem, towarzysząc mu przy każdym domowym zajęciu. Jego ciekawość i wszędobylstwo sprawiają, że stale znajduje się w centrum wydarzeń, a pozostawiony sam sobie staje się markotny i może nawet popaść w przygnębienie.

Energia i temperament to znaki rozpoznawcze rasy. Zwierzęta te cechuje silny instynkt łowiecki, skoczność i zwinność, dlatego chętnie wspinają się na wszelkie dostępne powierzchnie. Uwielbiają zabawy z opiekunem, aportowanie i rozwiązywanie intelektualnych zagadek. Inteligencja abisyńczyka jest na tyle wysoka, że samodzielnie uczy się otwierać drzwi i szuflady, a sztuczki przyswaja błyskawicznie, o ile sprawiają mu przyjemność.

W stosunku do innych zwierząt rasa przejawia tendencje przywódcze. Kot abisyński z reguły staje się liderem w grupie, ale nie oznacza to agresji – jest łagodny i unika niepotrzebnych utarczek, choć potrafi odpowiedzieć na zaczepki. Wobec obcych bywa początkowo nieufny, jednak ciekawość szybko bierze górę nad rezerwą. Do dzieci odnosi się cierpliwie, co czyni go dobrym towarzyszem dla rodzin.

Czy kot abisyński miauczy?

W przeciwieństwie do wielu kotów orientalnych abisyńczyki komunikują się bardzo oszczędnie. Ich wokalizacja ogranicza się do cichych pomruków i delikatnego mruczenia, a głośne miauczenie zdarza się sporadycznie i najczęściej stanowi reakcję na wyjątkowo silne bodźce. Ta cecha sprawia, że nie są męczące w codziennym współżyciu.

Zamiast hałasu wybierają one bezpośredni kontakt fizyczny – ocieranie się o nogi, wskakiwanie na kolana czy dotykanie łapą twarzy opiekuna. To zachowanie wyraźnie wskazuje, że potrzebują stałej bliskości i uwagi, a nie jedynie obecności człowieka w tym samym pomieszczeniu.

Dla kogo abisyńczyk będzie idealny?

Ze względu na wysokie potrzeby społeczne i ogromne pokłady energii rasa nie sprawdzi się u osób zapracowanych, które spędzają większość dnia poza domem. Abisyńczyk wymaga codziennej dawki aktywności i kontaktu – zaniedbany pod tym względem może stać się destrukcyjny, niszcząc przedmioty z nudów. Najlepiej odnajduje się wśród rodzin ze starszymi dziećmi, gdzie zawsze ktoś jest w pobliżu.

Może zamieszkać zarówno w domu, jak i w mieszkaniu, pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej liczby rozrywek. Konieczne jest także zabezpieczenie okien i balkonu siatką – jego ciekawski charakter i skoczność sprzyjają próbom ucieczki. Osoby starsze, które prowadzą spokojniejszy tryb życia, mogą nie nadążyć za tempem tego zwierzaka, dlatego lepiej rozważyć wybór mniej dynamicznej rasy.

Jak dbać o kota abisyńskiego?

Pielęgnacja tej rasy nie jest skomplikowana – krótka sierść z niewielką ilością podszerstka nie wymaga częstego czesania. Wystarczy raz w tygodniu przeczesać futro szczotką, by usunąć martwy włos i nadać szacie połysk. Sporadycznie można przetrzeć ją wilgotnym ręcznikiem, co dodatkowo wzmocni naturalny blask.

Do rutynowych zabiegów należy również sprawdzanie czystości uszu i przycinanie pazurów, zwłaszcza u kotów niewychodzących. Nie wolno pomijać kontroli jamy ustnej – abisyńczyki mają skłonność do zapaleń dziąseł, szczególnie w okresie wymiany zębów mlecznych na stałe. Wczesne wykrycie stanu zapalnego zapobiega poważniejszym konsekwencjom, łącznie z utratą zębów.

Żywienie abisyńczyka

Ze względu na bardzo aktywny tryb życia dieta musi dostarczać odpowiednio dużo energii. Podstawę powinno stanowić wysokiej jakości białko zwierzęce, a karmę należy dobrać do wieku, masy ciała i kondycji konkretnego osobnika. Wielu hodowców zaleca podawanie mokrej karmy, ponieważ sucha może sprzyjać problemom z układem moczowym, na które rasa jest szczególnie wrażliwa.

Abisyńczyki doskonale radzą sobie również na diecie BARF, opartej na surowym mięsie i podrobach, jednak taki sposób żywienia wymaga wiedzy o kocich potrzebach oraz regularnej suplementacji. Niezależnie od wyboru karmy pupil powinien mieć stały dostęp do świeżej, chłodnej wody, a do porcji można dodawać niewielką jej ilość, by zwiększyć nawodnienie organizmu.

Wybór drapaka i zabawek

Ruchliwy charakter abisyńczyka wymaga stworzenia mu odpowiedniej przestrzeni do wspinaczki. Najlepiej sprawdzają się wysokie drapaki z kilkoma poziomami i podestami, po których kot może swobodnie skakać. Im wyższa konstrukcja, tym lepiej – przedstawiciele tej rasy uwielbiają obserwować otoczenie z góry i chować się na najwyższych półkach.

Do codziennej stymulacji warto wykorzystać następujące akcesoria:

• wędki i myszki aktywizujące instynkt łowiecki,
• piłeczki do aportowania,
• zabawki interaktywne z ukrytymi przysmakami,
• tunele i maty węchowe rozwijające zmysły.

Zdrowie kota abisyńskiego – najczęstsze problemy

Przeciętna długość życia tej rasy wynosi od 9 do 15 lat, a przy odpowiedniej opiece wiele osobników przekracza górną granicę tego przedziału. Mimo że abisyńczyki uchodzą za koty cieszące się dobrym zdrowiem, występują u nich pewne obciążenia genetyczne. Najpoważniejszym jest niedobór kinazy pirogronianowej (PK), prowadzący do niedokrwistości i zagrażającej życiu anemii.

Drugim schorzeniem dziedzicznym jest postępujący zanik siatkówki, którego objawy ujawniają się około szóstego roku życia i skutkują stopniową utratą wzroku. Hodowcy zobowiązani są do przeprowadzania badań genetycznych i przekazywania nabywcy zaświadczenia o braku wad u rodziców kocięcia.

Sporo problemów sprawia także układ moczowy – abisyńczyki zapadają na schorzenia nerek częściej niż inne rasy. Z tego powodu już u rocznych kotów warto wykonywać profilaktyczne badania krwi z parametrami nerkowymi. Zapalenia dziąseł pojawiające się podczas wymiany uzębienia mogą przybrać postać przewlekłą, dlatego regularne kontrole w gabinecie weterynaryjnym są nieodzowne.

U sześcioletnich abisyńczyków objawy problemów ze wzrokiem – związanych z zanikiem siatkówki – stają się zazwyczaj wyraźnie zauważalne. Dlatego coroczne badanie okulistyczne pozwala na wczesne rozpoznanie i spowolnienie procesu.

Historia rasy – od starożytności do współczesności

Pochodzenie kota abisyńskiego owiane jest wieloma teoriami. Długo sądzono, że jego przodkowie zamieszkiwali Egipt faraonów, na co wskazywać miały podobizny na sarkofagach i płaskorzeźbach sprzed tysięcy lat. Współczesne badania genetyczne każą jednak szukać korzeni rasy na wybrzeżach Oceanu Indyjskiego i w Azji Południowo-Wschodniej – mutacja odpowiedzialna za ticking nie występuje bowiem na terenach Egiptu ani Etiopii.

Pierwszym uznanym przedstawicielem rasy była kotka Zula, przywieziona do Anglii w 1868 roku z Addis Abeby przez brytyjskiego dyplomatę. Jej niezwykły wygląd wzbudził ogromne zainteresowanie i zapoczątkował hodowlę – Brytyjczycy krzyżowali ją między innymi z kotami brytyjskimi krótkowłosymi. Barwy sierści były wówczas bardziej zróżnicowane, ale ticking pozostawał cechą wspólną wszystkich osobników.

W 1871 roku abisyńczyki pojawiły się na pierwszej wystawie w londyńskim Crystal Palace. Równoległy rozwój rasy w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych doprowadził do wyodrębnienia dwóch linii: amerykańskiej, uznawanej przez CFA, oraz europejskiej, zgodnej ze standardem FIFe. Abisyńczyk amerykański jest smuklejszy, ma większe uszy i intensywniejszą barwę sierści, podczas gdy europejski cechuje się nieco mocniejszą budową i mniej nasyconymi kolorami. Obie wojny światowe zdziesiątkowały populację – w 1945 roku na terenie Wielkiej Brytanii żyło zaledwie dwanaście osobników.

Pierwsze abisyńczyki w Polsce

Do Polski pierwszy kot abisyński trafił w 1994 roku za sprawą sędziego FIFe Marka Chadaja, który sprowadził go ze Szwecji. Przez kolejną dekadę liczba hodowli rosła powoli, aż do momentu, gdy do kraju zaczęły napływać koty z Norwegii, Niemiec, Holandii, Finlandii, Danii i Stanów Zjednoczonych. Dziś rasa jest stosunkowo popularna i dostępna niemal w każdym regionie, a na kocięta nie czeka się długo.

Ile kosztuje kot abisyński i jakie są koszty utrzymania?

Za kocię pochodzące z zarejestrowanej hodowli trzeba zapłacić od 2500 do 4000 złotych. Osobniki o wyjątkowo obiecujących cechach wystawowych osiągają wyższe kwoty. Do ceny zakupu dolicza się koszty wyprawki, w tym wysokiego drapaka, zabawek, kuwety oraz wizyt u weterynarza obejmujących szczepienia i badania profilaktyczne.

Miesięczne wydatki na utrzymanie abisyńczyka zamykają się w granicach 150–200 złotych, przy czym największą część tej sumy pochłania wysokiej jakości karma mokra.

Wybór hodowli ma znaczenie nie tylko dla ceny, ale przede wszystkim dla zdrowia zwierzaka. Renomowana hodowla przedstawi zaświadczenia o braku wad genetycznych u rodziców, książeczkę zdrowia kocięcia oraz rodowód. Dzięki temu masz pewność, że kot abisyński będzie Ci towarzyszył przez wiele lat w dobrej kondycji.

Ciekawostki o abisyńczykach

W Wielkiej Brytanii nazywano go „bunny cat”, czyli kotem-zającem, ze względu na niezwykły kolor sierści i specyficzny odcień futra przypominający zająca szaraka. Abisynki uchodzą za doskonałe i bardzo zaborcze matki, broniące kociąt z niezwykłą determinacją. Małe abisyńczyki dojrzewają wcześnie, ale ostateczna barwa ich sierści ustala się dopiero w wieku około osiemnastu miesięcy.

W Skandynawii rasa jest wykorzystywana do felinoterapii – łatwość nawiązywania kontaktu i całkowity brak agresji sprawiają, że koty te świetnie sprawdzają się w pracy z dziećmi oraz dorosłymi potrzebującymi wsparcia emocjonalnego. Ich inteligencja i zdolność uczenia się sprawiły również, że w serialu „Simpsonowie” przedstawiono abisyńczyka jako zwierzę potrafiące zmieniać kanały telewizyjne.