Buldog angielski – charakterystyka, pielęgnacja, usposobienie

Buldog angielski to pies łagodny, oddany i niezwykle cierpliwy towarzysz – jego groźny wygląd jest tylko pozorem, gdyż współczesne osobniki całkowicie utraciły dawną bojowość. Więcej o specyfice rasy, wymaganiach pielęgnacyjnych i usposobieniu przeczytasz w naszym artykule.

Skąd pochodzi buldog angielski?

Korzenie tej ikonicznej rasy sięgają starożytnych molosów, psów o masywnej budowie, które dotarły do Wielkiej Brytanii na statkach fenickich kupców. Wykorzystywano je wtedy do polowań, a później, podczas najazdu Rzymian, trafiły na areny Cesarstwa, gdzie brały udział w brutalnych widowiskach z dzikimi zwierzętami.

Przez kilka stuleci po upadku Imperium Rzymskiego pozostawały w zapomnieniu, by odrodzić się w średniowiecznej Anglii w krwawym spektaklu zwanym szczuciem byka (bull-baiting). Król Edward III uznał nawet te walki za oficjalną zabawę ludową, a psy stopniowo zyskiwały przydomek „bulldog”. Wszystko zmieniło się w 1835 roku, gdy parlament brytyjski zakazał organizowania takich widowisk, skazując rasę na niemal pewne wyginięcie z powodu utraty jej podstawowego przeznaczenia.

Na szczęście znaleźli się entuzjaści, którzy postanowili ją ocalić, całkowicie zmieniając jej charakter – z wojownika stała się psem do towarzystwa. Hodowca Bill George odegrał tu ogromną rolę, a przełomem była pierwsza wystawa w Birmingham w 1860 roku. Już piętnaście lat później powołano istniejący do dziś Klub Buldoga, a w 1876 roku opracowano wzorzec rasy. W Polsce historia buldoga jest krótsza – pierwsze opisy pojawiły się co prawda pod koniec XIX wieku, ale II wojna światowa zniszczyła archiwa i zdziesiątkowała populację. Odbudowę zapoczątkował w latach 70. XX wieku Jan Gajewski, sprowadzając parę Sir Fredrick of Mariseni i Lady Luck of Mariseni, od których wywodzi się wiele współczesnych polskich linii.

Jak wygląda buldog angielski?

Buldog angielski to pies o masywnej i przysadzistej sylwetce – jego krępy, silny tułów wsparty jest na krótkich, mocnych kończynach, co nadaje mu wrażenie niezachwianej stabilności. Mimo niewielkiego wzrostu, wysokość w kłębie wynosi około 40 cm, a masa ciała od 22 do 25 kg u psów i 18-23 kg u suk, imponuje gęstością tkanki mięśniowej i kości. Klatka piersiowa jest nieproporcjonalnie szeroka i głęboka w stosunku do długości grzbietu, co stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych atrybutów rasy.

Głowa buldoga jest szeroka, kanciasta i potężna, co w połączeniu z luźną skórą tworzącą fałdy wokół szyi i policzków robi piorunujące wrażenie. Kufa jest wyjątkowo krótka, szeroka i lekko zadarta, a typowy przodozgryz – występująca do przodu żuchwa – jest cechą wpisaną we wzorzec. Oczy są okrągłe, ciemne i szeroko rozstawione, uszy zaś małe, cienkie i wysoko osadzone, układające się w charakterystyczny kształt płatka róży. Całości dopełnia krótki, prosty i nisko osadzony ogon. Legalne umaszczenia to jednolite (płowe, białe, rude), pręgowane lub łaciate z łatami na białym tle, podczas gdy maści czarne, czarne podpalane i cieliste są w hodowli niepożądane.

Krótka, delikatna i przylegająca sierść sprawia wrażenie szorstkiej, choć w dotyku jest gładka – pozór twardości wynika tylko z gęstości włosa i braku podszerstka. Poniższa tabela zestawia najważniejsze parametry wyglądu zgodnie ze wzorcem FCI nr 149:

Masywna głowa, krótka kufa i przodozgryz nie są deformacjami – to cechy rasy noszące znamiona jej historycznego przeznaczenia, choć dziś stanowią główne źródło wyzwań zdrowotnych.

Jaki jest charakter buldoga angielskiego?

Wbrew marsowej minie i budzącemu respekt wyglądowi, współczesny buldog angielski to pies o wyjątkowo łagodnym usposobieniu. Dawna agresja, niezbędna na arenach, została w procesie wieloletniej selekcji całkowicie wyeliminowana, ustępując miejsca oddaniu, spokojowi i umiarkowanemu temperamentowi. Jest to czworonóg, który nadzwyczaj mocno przywiązuje się do swojego opiekuna i całej rodziny, źle znosząc zamknięcie w kojcu czy długotrwałą samotność – nuda może skłonić go do destrukcyjnych zachowań.

Umaszczenie pręgowane czy łaciate nie ma wpływu na osobowość, ale warto wiedzieć, że buldog bywa uparty i niezależny. Jego inteligencja nie przekłada się na łatwość szkolenia – ten pies uczy się wolniej, nie znosi przymusu i wymaga od opiekuna ogromnej konsekwencji już od szczenięcia. Motywacja poprzez zabawę i smakołyki daje lepsze efekty niż stanowcze komendy, choć konsekwentne egzekwowanie zasad jest konieczne, gdyż przedstawiciel tej rasy ma silny charakter i szybko wyczuwa wszelkie pobłażanie.

Dla kogo jest buldog angielski?

Rasa ta jest stworzona do życia w mieszkaniu – buldog jest spokojny, raczej mało hałaśliwy i nie potrzebuje wielkich przestrzeni. Jego potrzeby ruchowe są niewielkie, ale regularne, spokojne spacery są konieczne. Nie można go jednak narażać na intensywny wysiłek, taki jak bieganie przy rowerze, gdyż specyficzna budowa kufy znacząco utrudnia oddychanie podczas forsownej aktywności.

W stosunku do dzieci buldog anielsko cierpliwy, wesoły i chętny do zabawy, dlatego kontakty zazwyczaj układają się doskonale. Mimo wrodzonej łagodności, jest mało uważny i nie zdaje sobie sprawy ze swojej siły oraz masy, co oznacza, że może niechcący przewrócić kilkulatka. Właśnie dlatego wspólne zabawy zawsze trzeba nadzorować, a wyprowadzanie psa na spacer nie powinno być zadaniem dla dziecka. Buldog szybko zaprzyjaźnia się nawet z obcymi, o ile nie stanowią oni zagrożenia dla rodziny – zachował przy tym czujność, odwagę i dobrze rozwinięty instynkt obronny. W razie potrzeby zareaguje zdecydowanie, choć rzadko bez powodu wszczyna bójki z innymi psami.

Jak zadbać o zdrowie buldoga angielskiego?

Buldog angielski jest rasą bardzo specyficzną pod względem zdrowotnym, a lista potencjalnych schorzeń długa. Podstawą jest wybór szczeniaka wyłącznie ze sprawdzonej hodowli, gdzie rodzice mają wykonane podstawowe badania przesiewowe. Trzeba się liczyć z tym, że trudna hodowla, konieczność sztucznego unasienniania i wysokie ryzyko przy porodach przekładają się na cenę szczenięcia, ale też na bezpieczeństwo genetyczne szczenięcia.

Zespół brachycefaliczny i problemy oddechowe

Skrócona, spłaszczona kufa klasyfikuje buldoga jako psa brachycefalicznego, co niesie za sobą lawinę konsekwencji. Zwężone nozdrza, przerost podniebienia miękkiego, zbyt płytka klatka piersiowa, która nie jest w stanie pomieścić prawidłowo rozwijających się płuc i serca – to wszystko składa się na zespół brachycefaliczny. Objawia się on głośnym oddechem, chrapaniem, szybką męczliwością i ekstremalnie niską tolerancją na wysokie temperatury. Udar słoneczny jest dla buldoga realnym, śmiertelnym zagrożeniem. Długie spacery latem muszą odbywać się tylko wcześnie rano lub późnym wieczorem, a w domu nie może zabraknąć chłodnego, zacienionego miejsca i stałego dostępu do wody. Co ciekawe, niskie temperatury i mrozy nie przeszkadzają mu tak bardzo i wiele osobników chętnie wychodzi na śnieg.

Schorzenia układu ruchu i inne dolegliwości

Budowa buldoga – ciężki, zwarty tułów na stosunkowo krótkich kończynach – sprzyja przeciążeniom stawów. Statystyki wskazują, że dysplazja stawów biodrowych i łokciowych, a także wypadanie rzepki czy luźne więzadła krzyżowe kolan, to jedne z najczęściej diagnozowanych problemów. U młodych, szybko rosnących szczeniąt może dodatkowo wystąpić enostoza, czyli młodzieńcze zapalenie kości. Specyficzne lekkie uniesienie kręgosłupa w kierunku ogona sprzyja zapaleniom wielonerwowym – odpowiednikowi ludzkich korzonków, które wywołują silny ból i problemy z poruszaniem się podczas gwałtownych zmian temperatury.

Inne obszary ryzyka to:

• choroby oczu: wypadanie gruczołu trzeciej powieki, ektropium i entropium,
• alergie skórne, szczególnie u osobników z przewagą białego umaszczenia,
• zapalenia skóry w fałdach przy zbyt mocnym pomarszczeniu,
• ropowica międzypalcowa,
• anginy i przeziębienia, zwłaszcza u młodych psów,
• zwężenia tchawicy i tętnic płucnych oraz uchyłki przełyku.

Każda narkoza u buldoga angielskiego niesie podwyższone ryzyko z powodu problemów oddechowych – dlatego każdy zabieg operacyjny musi być dokładnie przemyślany i wykonany przez zespół doświadczony w pracy z rasami brachycefalicznymi.

Jak pielęgnować i żywić buldoga angielskiego?

Pielęgnacja buldoga nie jest skomplikowana, ale wymaga regularności, zwłaszcza w okolicy głowy. Sierść jest krótka i twarda – linieje obficie średnio trzy razy w roku, ale niewielkie ilości włosa gubi praktycznie stale. Włosy wbijają się głęboko w tapicerkę i dywany, dlatego cotygodniowe wyczesywanie furminatorem to absolutna podstawa. Dodatkowo, przetarcie psa bawełnianą szmatką zwilżoną roztworem wody i pięcioprocentowego octu (w proporcji 2:1) usuwa pozostały martwy włos i nadaje sierści połysk.

Pielęgnacja fałd skórnych

Największej uwagi wymaga jednak okolica pyska. Fałdę nad nosem i obszar wokół oczu codziennie przecieraj środkiem przeznaczonym do pielęgnacji oczu, sprawdzając zarazem, czy nie pojawiły się podrażnienia czy przebarwienia. Zaniedbanie tej rutyny prowadzi wprost do stanów zapalnych. Uszy należy zakraplać preparatem samoczyszczącym co dwa tygodnie, przecierając przy okazji małżowinę. Regularne skracanie pazurów, kontrola gruczołów okołoodbytowych i stosowanie do wody dodatków zapobiegających osadzaniu się płytki nazębnej to pozostałe filary higieny. Psa kąpie się tylko w razie potrzeby, używając delikatnych szamponów dla psów krótkowłosych – część właścicieli preferuje nawet kosmetyki suche, aby uniknąć ryzyka przeziębienia.

Żywienia dla zachowania atletycznej sylwetki

Buldogi z reguły mają doskonały apetyt, co przy ich umiarkowanej aktywności fizycznej stanowi prostą drogę do nadwagi i otyłości. Według wzorca pies powinien mieć atletyczną, dobrze umięśnioną sylwetkę z nieznacznym wcięciem w słabiznach. Dlatego dzienna dawka energetyczna musi być ściśle dostosowana do trybu życia – warto dzielić ją na co najmniej dwa posiłki. Wysokiej jakości gotowe karmy dla ras, które szybko się rozwijają, zawierające glukozaminę i chondroitynę, wspierają delikatny układ stawowy.

W przypadku domowej diety konieczne jest uzupełnianie jej o preparaty witaminowo-mineralne, jednak z wapniem u rosnących psów należy postępować bardzo ostrożnie, pod nadzorem lekarza weterynarii. Szczenięta rosną bardzo szybko, a ich masa ciała nieproporcjonalnie obciąża dopiero rozwijający się kościec – błędy żywieniowe na tym etapie mszczą się w przyszłości. Podstawowe parametry buldoga angielskiego zebrano w tabeli:

Jak wychować szczenię buldoga angielskiego?

Socjalizacja od pierwszych tygodni życia w nowym domu jest nie do przecenienia. Szczenię należy zabierać w nowe miejsca, umożliwiać mu spokojne kontakty z różnymi ludźmi, dziećmi i innymi, zrównoważonymi psami. Zajęcia w psim przedszkolu pomagają zbudować u niego pewność siebie i oduczają nadmiernej reaktywności. Podstawą jest serdeczne, ale niepobłażliwe traktowanie – pies ten wyjątkowo źle reaguje na przymus i agresję, która może wyzwolić w nim niepożądane zachowania obronne.

W procesie wychowania ważna jest również praktyczna strona socjalizacji: przyzwyczajanie do zabiegów higienicznych, dotyku obcych osób (co przyda się na wystawach i u weterynarza) oraz podróżowania w klatce transportowej. Wbrew pozorom buldog nie potrzebuje skomplikowanych akcesoriów – dobra, szeroka obroża lub szelki i solidna smycz sprawdzą się lepiej niż łańcuszki zaciskowe. Zabawki muszą być duże i wytrzymałe, tak by nie mógł ich przypadkowo połknąć, dlatego unikaj podawania wędzonych uszu, preparowanych kości czy zbyt drobnych gryzaków.